Yargıtay 7.Hukuk Dairesi
2021/6182 Esas
2022/6387 Karar
31/10/2022
“Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin açıkça borca batık olup olmadığının ve mirasçıların terekeyi kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadıklarının araştırılması gerekmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 605/2 maddesi hükmü gereğince mirasın hükmen reddine (terekenin borca batık olduğunun tespitine) ilişkin talepler, süreye tabi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK m. 605/2). Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı göz önünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca TMK’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına ilişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması zorunludur.
Somut olaya gelince; davacı … kendi adına asaleten, velayeti altında bulunan 05.07.2004 doğumlu …’ye velayeten mirasın reddini istemekle kendisi ile … arasında menfaat çatışması oluşmuştur. Türk Medeni Kanununun 426/2. maddesi … için bir kayyım tayin ettirilmesi, davanın kayyım tarafından devam ettirilmesi ve gösterdiği takdirde delilleri toplanıp sonucu uyarınca karar verilmesi gerekir. Öte yandan, mirasbırakanın F1 A.Ş., F2 A.Ş., F3 A.Ş., F4 Bankası A.Ş., F5 Bankası A.Ş., F6 A.Ş., F7 Bankası A.Ş.’de hesap kayıtları olduğu bildirilmişse de mirasbırakanın ölüm tarihi itibari ile hesap hareketleri temin edilmeden karar verilmiştir. İlgili bankalardan mirasbırakanın ölüm tarihinden itibaren hesap hareketleri temin edilerek mirasçıların terekenin benimsenmesine yönelik eylemlerinin bulunup bulunmadığı denetlenmeli ve ölüm tarihi itibari ile hesapta para bulunması durumunda terekenin aktifi kapsamında değerlendirilmelidir.
Ortahisar Belediye Başkanlığının 12.12.2019 tarihli yazı cevabına ekli murise ait emlak vergi rayiç değerinde murise ait Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, A1 Köyü’nde bulunan 124 ada 107 parsel sayılı taşınmaz kaydının bildirildiği, UYAP sisteminden yapılan sorgulamada belirtilen taşınmazın murisin kendisinden önce ölen babası … F8 adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. O halde mahkemece, murisin kendisinden önce ölen babası … F8 adına kayıtlı taşınmazların murisin ölüm tarihi itibari ile araştırılması, … F8’nin terekesinde muris …’nin miras payı tespit edilerek mirasbırakanın terekesinin aktifi belirlenmelidir. Murise ait …ve … plakalı araçların değeri uzman bilirkişi marifeti ile hesaplanmalıdır. Murisin borçlu olduğu takip dosyaları temin edilerek ölüm tarihi itibari ile pasifi duraksamaya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmelidir. Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi hükmün bozulmasını gerektirmiştir.”
